{
  "chapter": 10,
  "verses": [
    {
      "id": "10.1",
      "chapter": 10,
      "verse": 1,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "भूय एव महाबाहो श्रृणु मे परमं वचः ।\nयत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥",
      "iast": "bhūya eva mahābāho śrṛṇu me paramaṃ vacaḥ |\nyatte'haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā ||"
    },
    {
      "id": "10.2",
      "chapter": 10,
      "verse": 2,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।\nअहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥",
      "iast": "na me viduḥ suragaṇāḥ prabhavaṃ na maharṣayaḥ |\nahamādirhi devānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.3",
      "chapter": 10,
      "verse": 3,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।\nअसम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥",
      "iast": "yo māmajamanādiṃ ca vetti lokamaheśvaram |\nasammūḍhaḥ sa martyeṣu sarvapāpaiḥ pramucyate ||"
    },
    {
      "id": "10.4",
      "chapter": 10,
      "verse": 4,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।\nसुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥",
      "iast": "buddhirjñānamasaṃmohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ |\nsukhaṃ duḥkhaṃ bhavo'bhāvo bhayaṃ cābhayameva ca ||"
    },
    {
      "id": "10.5",
      "chapter": 10,
      "verse": 5,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।\nभवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥",
      "iast": "ahiṃsā samatā tuṣṭistapo dānaṃ yaśo'yaśaḥ |\nbhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta eva pṛthagvidhāḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.6",
      "chapter": 10,
      "verse": 6,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।\nमद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥",
      "iast": "maharṣayaḥ sapta pūrve catvāro manavastathā |\nmadbhāvā mānasā jātā yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.7",
      "chapter": 10,
      "verse": 7,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।\nसोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥",
      "iast": "etāṃ vibhūtiṃ yogaṃ ca mama yo vetti tattvataḥ |\nso'vikampena yogena yujyate nātra saṃśayaḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.8",
      "chapter": 10,
      "verse": 8,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।\nइति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥",
      "iast": "ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate |\niti matvā bhajante māṃ budhā bhāvasamanvitāḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.9",
      "chapter": 10,
      "verse": 9,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।\nकथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥",
      "iast": "maccittā madgataprāṇā bodhayantaḥ parasparam |\nkathayantaśca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca ||"
    },
    {
      "id": "10.10",
      "chapter": 10,
      "verse": 10,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।\nददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥",
      "iast": "teṣāṃ satatayuktānāṃ bhajatāṃ prītipūrvakam |\ndadāmi buddhiyogaṃ taṃ yena māmupayānti te ||"
    },
    {
      "id": "10.11",
      "chapter": 10,
      "verse": 11,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।\nनाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥",
      "iast": "teṣāmevānukampārthamahamajñānajaṃ tamaḥ |\nnāśayāmyātmabhāvastho jñānadīpena bhāsvatā ||"
    },
    {
      "id": "10.12",
      "chapter": 10,
      "verse": 12,
      "speaker": "arjuna",
      "sanskrit": "परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।\nपुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥",
      "iast": "paraṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān |\npuruṣaṃ śāśvataṃ divyamādidevamajaṃ vibhum ||"
    },
    {
      "id": "10.13",
      "chapter": 10,
      "verse": 13,
      "speaker": "arjuna",
      "sanskrit": "आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।\nअसितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥",
      "iast": "āhustvāmṛṣayaḥ sarve devarṣirnāradastathā |\nasito devalo vyāsaḥ svayaṃ caiva bravīṣi me ||"
    },
    {
      "id": "10.14",
      "chapter": 10,
      "verse": 14,
      "speaker": "arjuna",
      "sanskrit": "सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।\nन हि ते भगवन् व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥",
      "iast": "sarvametadṛtaṃ manye yanmāṃ vadasi keśava |\nna hi te bhagavan vyaktiṃ vidurdevā na dānavāḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.15",
      "chapter": 10,
      "verse": 15,
      "speaker": "arjuna",
      "sanskrit": "स्वयमेवात्मनाऽत्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।\nभूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥",
      "iast": "svayamevātmanā'tmānaṃ vettha tvaṃ puruṣottama |\nbhūtabhāvana bhūteśa devadeva jagatpate ||"
    },
    {
      "id": "10.16",
      "chapter": 10,
      "verse": 16,
      "speaker": "arjuna",
      "sanskrit": "वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।\nयाभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥",
      "iast": "vaktumarhasyaśeṣeṇa divyā hyātmavibhūtayaḥ |\nyābhirvibhūtibhirlokānimāṃstvaṃ vyāpya tiṣṭhasi ||"
    },
    {
      "id": "10.17",
      "chapter": 10,
      "verse": 17,
      "speaker": "arjuna",
      "sanskrit": "कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।\nकेषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥",
      "iast": "kathaṃ vidyāmahaṃ yogiṃstvāṃ sadā paricintayan |\nkeṣu keṣu ca bhāveṣu cintyo'si bhagavanmayā ||"
    },
    {
      "id": "10.18",
      "chapter": 10,
      "verse": 18,
      "speaker": "arjuna",
      "sanskrit": "विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।\nभूयः कथय तृप्तिर्हि श्रृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥",
      "iast": "vistareṇātmano yogaṃ vibhūtiṃ ca janārdana |\nbhūyaḥ kathaya tṛptirhi śrṛṇvato nāsti me'mṛtam ||"
    },
    {
      "id": "10.19",
      "chapter": 10,
      "verse": 19,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।\nप्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥",
      "iast": "hanta te kathayiṣyāmi divyā hyātmavibhūtayaḥ |\nprādhānyataḥ kuruśreṣṭha nāstyanto vistarasya me ||"
    },
    {
      "id": "10.20",
      "chapter": 10,
      "verse": 20,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।\nअहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥",
      "iast": "ahamātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ |\nahamādiśca madhyaṃ ca bhūtānāmanta eva ca ||"
    },
    {
      "id": "10.21",
      "chapter": 10,
      "verse": 21,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।\nमरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥",
      "iast": "ādityānāmahaṃ viṣṇurjyotiṣāṃ raviraṃśumān |\nmarīcirmarutāmasmi nakṣatrāṇāmahaṃ śaśī ||"
    },
    {
      "id": "10.22",
      "chapter": 10,
      "verse": 22,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।\nइन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥",
      "iast": "vedānāṃ sāmavedo'smi devānāmasmi vāsavaḥ |\nindriyāṇāṃ manaścāsmi bhūtānāmasmi cetanā ||"
    },
    {
      "id": "10.23",
      "chapter": 10,
      "verse": 23,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।\nवसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥",
      "iast": "rudrāṇāṃ śaṅkaraścāsmi vitteśo yakṣarakṣasām |\nvasūnāṃ pāvakaścāsmi meruḥ śikhariṇāmaham ||"
    },
    {
      "id": "10.24",
      "chapter": 10,
      "verse": 24,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।\nसेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥",
      "iast": "purodhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha bṛhaspatim |\nsenānīnāmahaṃ skandaḥ sarasāmasmi sāgaraḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.25",
      "chapter": 10,
      "verse": 25,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।\nयज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥",
      "iast": "maharṣīṇāṃ bhṛgurahaṃ girāmasmyekamakṣaram |\nyajñānāṃ japayajño'smi sthāvarāṇāṃ himālayaḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.26",
      "chapter": 10,
      "verse": 26,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।\nगन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥",
      "iast": "aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ |\ngandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo muniḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.27",
      "chapter": 10,
      "verse": 27,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।\nऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥",
      "iast": "uccaiḥśravasamaśvānāṃ viddhi māmamṛtodbhavam |\nairāvataṃ gajendrāṇāṃ narāṇāṃ ca narādhipam ||"
    },
    {
      "id": "10.28",
      "chapter": 10,
      "verse": 28,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।\nप्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥",
      "iast": "āyudhānāmahaṃ vajraṃ dhenūnāmasmi kāmadhuk |\nprajanaścāsmi kandarpaḥ sarpāṇāmasmi vāsukiḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.29",
      "chapter": 10,
      "verse": 29,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।\nपितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥",
      "iast": "anantaścāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasāmaham |\npitṝṇāmaryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatāmaham ||"
    },
    {
      "id": "10.30",
      "chapter": 10,
      "verse": 30,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।\nमृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥",
      "iast": "prahlādaścāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatāmaham |\nmṛgāṇāṃ ca mṛgendro'haṃ vainateyaśca pakṣiṇām ||"
    },
    {
      "id": "10.31",
      "chapter": 10,
      "verse": 31,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् ।\nझषाणां मकरश्चास्मि स्रोतसामस्मि जाह्नवी ॥",
      "iast": "pavanaḥ pavatāmasmi rāmaḥ śastrabhṛtāmaham |\njhaṣāṇāṃ makaraścāsmi srotasāmasmi jāhnavī ||"
    },
    {
      "id": "10.32",
      "chapter": 10,
      "verse": 32,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन ।\nअध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥",
      "iast": "sargāṇāmādirantaśca madhyaṃ caivāhamarjuna |\nadhyātmavidyā vidyānāṃ vādaḥ pravadatāmaham ||"
    },
    {
      "id": "10.33",
      "chapter": 10,
      "verse": 33,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च ।\nअहमेवाक्षयः कालो धाताऽहं विश्वतोमुखः ॥",
      "iast": "akṣarāṇāmakāro'smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca |\nahamevākṣayaḥ kālo dhātā'haṃ viśvatomukhaḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.34",
      "chapter": 10,
      "verse": 34,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम् ।\nकीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥",
      "iast": "mṛtyuḥ sarvaharaścāhamudbhavaśca bhaviṣyatām |\nkīrtiḥ śrīrvākca nārīṇāṃ smṛtirmedhā dhṛtiḥ kṣamā ||"
    },
    {
      "id": "10.35",
      "chapter": 10,
      "verse": 35,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् ।\nमासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥",
      "iast": "bṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī chandasāmaham |\nmāsānāṃ mārgaśīrṣo'hamṛtūnāṃ kusumākaraḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.36",
      "chapter": 10,
      "verse": 36,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ।\nजयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥",
      "iast": "dyūtaṃ chalayatāmasmi tejastejasvināmaham |\njayo'smi vyavasāyo'smi sattvaṃ sattvavatāmaham ||"
    },
    {
      "id": "10.37",
      "chapter": 10,
      "verse": 37,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः ।\nमुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥",
      "iast": "vṛṣṇīnāṃ vāsudevo'smi pāṇḍavānāṃ dhanaṃjayaḥ |\nmunīnāmapyahaṃ vyāsaḥ kavīnāmuśanā kaviḥ ||"
    },
    {
      "id": "10.38",
      "chapter": 10,
      "verse": 38,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् ।\nमौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥",
      "iast": "daṇḍo damayatāmasmi nītirasmi jigīṣatām |\nmaunaṃ caivāsmi guhyānāṃ jñānaṃ jñānavatāmaham ||"
    },
    {
      "id": "10.39",
      "chapter": 10,
      "verse": 39,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन ।\nन तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥",
      "iast": "yaccāpi sarvabhūtānāṃ bījaṃ tadahamarjuna |\nna tadasti vinā yatsyānmayā bhūtaṃ carācaram ||"
    },
    {
      "id": "10.40",
      "chapter": 10,
      "verse": 40,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "नान्तोऽस्ति मम दिव्यानां विभूतीनां परंतप ।\nएष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥",
      "iast": "nānto'sti mama divyānāṃ vibhūtīnāṃ paraṃtapa |\neṣa tūddeśataḥ prokto vibhūtervistaro mayā ||"
    },
    {
      "id": "10.41",
      "chapter": 10,
      "verse": 41,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।\nतत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसंभवम् ॥",
      "iast": "yadyadvibhūtimatsattvaṃ śrīmadūrjitameva vā |\ntattadevāvagaccha tvaṃ mama tejoṃ'śasaṃbhavam ||"
    },
    {
      "id": "10.42",
      "chapter": 10,
      "verse": 42,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन ।\nविष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥",
      "iast": "athavā bahunaitena kiṃ jñātena tavārjuna |\nviṣṭabhyāhamidaṃ kṛtsnamekāṃśena sthito jagat ||"
    }
  ]
}