{
  "chapter": 16,
  "verses": [
    {
      "id": "16.1",
      "chapter": 16,
      "verse": 1,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अभयं सत्त्वसंशुद्धिः ज्ञानयोगव्यवस्थितिः ।\nदानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम् ॥",
      "iast": "abhayaṃ sattvasaṃśuddhiḥ jñānayogavyavasthitiḥ |\ndānaṃ damaśca yajñaśca svādhyāyastapa ārjavam ||"
    },
    {
      "id": "16.2",
      "chapter": 16,
      "verse": 2,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ।\nदया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥",
      "iast": "ahiṃsā satyamakrodhastyāgaḥ śāntirapaiśunam |\ndayā bhūteṣvaloluptvaṃ mārdavaṃ hrīracāpalam ||"
    },
    {
      "id": "16.3",
      "chapter": 16,
      "verse": 3,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता ।\nभवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत ॥",
      "iast": "tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho nātimānitā |\nbhavanti sampadaṃ daivīmabhijātasya bhārata ||"
    },
    {
      "id": "16.4",
      "chapter": 16,
      "verse": 4,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।\nअज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् ॥",
      "iast": "dambho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca |\najñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadamāsurīm ||"
    },
    {
      "id": "16.5",
      "chapter": 16,
      "verse": 5,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता ।\nमा शुचः सम्पदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव ॥",
      "iast": "daivī sampadvimokṣāya nibandhāyāsurī matā |\nmā śucaḥ sampadaṃ daivīmabhijāto'si pāṇḍava ||"
    },
    {
      "id": "16.6",
      "chapter": 16,
      "verse": 6,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च ।\nदैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे श्रृणु ॥",
      "iast": "dvau bhūtasargau loke'smin daiva āsura eva ca |\ndaivo vistaraśaḥ prokta āsuraṃ pārtha me śrṛṇu ||"
    },
    {
      "id": "16.7",
      "chapter": 16,
      "verse": 7,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः ।\nन शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते ॥",
      "iast": "pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca janā na vidurāsurāḥ |\nna śaucaṃ nāpi cācāro na satyaṃ teṣu vidyate ||"
    },
    {
      "id": "16.8",
      "chapter": 16,
      "verse": 8,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।\nअपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम् ॥",
      "iast": "asatyamapratiṣṭhaṃ te jagadāhuranīśvaram |\naparasparasambhūtaṃ kimanyatkāmahaitukam ||"
    },
    {
      "id": "16.9",
      "chapter": 16,
      "verse": 9,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः ।\nप्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः ॥",
      "iast": "etāṃ dṛṣṭimavaṣṭabhya naṣṭātmāno'lpabuddhayaḥ |\nprabhavantyugrakarmāṇaḥ kṣayāya jagato'hitāḥ ||"
    },
    {
      "id": "16.10",
      "chapter": 16,
      "verse": 10,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः ।\nमोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रताः ॥",
      "iast": "kāmamāśritya duṣpūraṃ dambhamānamadānvitāḥ |\nmohādgṛhītvāsadgrāhānpravartante'śucivratāḥ ||"
    },
    {
      "id": "16.11",
      "chapter": 16,
      "verse": 11,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः ।\nकामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः ॥",
      "iast": "cintāmaparimeyāṃ ca pralayāntāmupāśritāḥ |\nkāmopabhogaparamā etāvaditi niścitāḥ ||"
    },
    {
      "id": "16.12",
      "chapter": 16,
      "verse": 12,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः ।\nईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान् ॥",
      "iast": "āśāpāśaśatairbaddhāḥ kāmakrodhaparāyaṇāḥ |\nīhante kāmabhogārthamanyāyenārthasañcayān ||"
    },
    {
      "id": "16.13",
      "chapter": 16,
      "verse": 13,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् ।\nइदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम् ॥",
      "iast": "idamadya mayā labdhamimaṃ prāpsye manoratham |\nidamastīdamapi me bhaviṣyati punardhanam ||"
    },
    {
      "id": "16.14",
      "chapter": 16,
      "verse": 14,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि ।\nईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्सुखी ॥",
      "iast": "asau mayā hataḥ śatrurhaniṣye cāparānapi |\nīśvaro'hamahaṃ bhogī siddho'haṃ balavānsukhī ||"
    },
    {
      "id": "16.15",
      "chapter": 16,
      "verse": 15,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया ।\nयक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः ॥",
      "iast": "āḍhyo'bhijanavānasmi ko'nyo'sti sadṛśo mayā |\nyakṣye dāsyāmi modiṣya ityajñānavimohitāḥ ||"
    },
    {
      "id": "16.16",
      "chapter": 16,
      "verse": 16,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः ।\nप्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेऽशुचौ ॥",
      "iast": "anekacittavibhrāntā mohajālasamāvṛtāḥ |\nprasaktāḥ kāmabhogeṣu patanti narake'śucau ||"
    },
    {
      "id": "16.17",
      "chapter": 16,
      "verse": 17,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ।\nयजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम् ॥",
      "iast": "ātmasambhāvitāḥ stabdhā dhanamānamadānvitāḥ |\nyajante nāmayajñaiste dambhenāvidhipūrvakam ||"
    },
    {
      "id": "16.18",
      "chapter": 16,
      "verse": 18,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ।\nमामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः ॥",
      "iast": "ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ ca saṃśritāḥ |\nmāmātmaparadeheṣu pradviṣanto'bhyasūyakāḥ ||"
    },
    {
      "id": "16.19",
      "chapter": 16,
      "verse": 19,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् ।\nक्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु ॥",
      "iast": "tānahaṃ dviṣataḥ krūrānsaṃsāreṣu narādhamān |\nkṣipāmyajasramaśubhānāsurīṣveva yoniṣu ||"
    },
    {
      "id": "16.20",
      "chapter": 16,
      "verse": 20,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "असुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।\nमामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम् ॥",
      "iast": "asurīṃ yonimāpannā mūḍhā janmani janmani |\nmāmaprāpyaiva kaunteya tato yāntyadhamāṃ gatim ||"
    },
    {
      "id": "16.21",
      "chapter": 16,
      "verse": 21,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।\nकामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत् ॥",
      "iast": "trividhaṃ narakasyedaṃ dvāraṃ nāśanamātmanaḥ |\nkāmaḥ krodhastathā lobhastasmādetattrayaṃ tyajet ||"
    },
    {
      "id": "16.22",
      "chapter": 16,
      "verse": 22,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः ।\nआचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम् ॥",
      "iast": "etairvimuktaḥ kaunteya tamodvāraistribhirnaraḥ |\nācaratyātmanaḥ śreyastato yāti parāṃ gatim ||"
    },
    {
      "id": "16.23",
      "chapter": 16,
      "verse": 23,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।\nन स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥",
      "iast": "yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥ |\nna sa siddhimavāpnoti na sukhaṃ na parāṃ gatim ||"
    },
    {
      "id": "16.24",
      "chapter": 16,
      "verse": 24,
      "speaker": "krishna",
      "sanskrit": "तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ ।\nज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि ॥",
      "iast": "tasmācchāstraṃ pramāṇaṃ te kāryākāryavyavasthitau |\njñātvā śāstravidhānoktaṃ karma kartumihārhasi ||"
    }
  ]
}