Bhagavad Gita

Chapitres

↑ ↓ naviguer ← → changer de colonne F favori U lu/non lu L écouter

Chapitre 17
1 ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः ye śāstravidhimutsṛjya yajante śraddhayā'nvitāḥ 2 त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा trividhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā 3 सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata 4 यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः yajante sāttvikā devānyakṣarakṣāṃsi rājasāḥ 5 अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapyante ye tapo janāḥ 6 कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः karṣayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmamacetasaḥ 7 आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः āhārastvapi sarvasya trividho bhavati priyaḥ 8 आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः āyuḥsattvabalārogyasukhaprītivivardhanāḥ 9 कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ 10 यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat 11 अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते aphalākāṅkṣibhiryajño vidhidṛṣṭo ya ijyate 12 अभिसंधाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् abhisaṃdhāya tu phalaṃ dambhārthamapi caiva yat 13 विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् vidhihīnamasṛṣṭānnaṃ mantrahīnamadakṣiṇam 14 देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् devadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucamārjavam 15 अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat 16 मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः manaḥprasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ 17 श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्त्रिविधं नरैः śraddhayā parayā taptaṃ tapastattrividhaṃ naraiḥ 18 सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् satkāramānapūjārthaṃ tapo dambhena caiva yat 19 मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ 20 दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे dātavyamiti yaddānaṃ dīyate'nupakāriṇe 21 यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः yattu pratyupakārārthaṃ phalamuddiśya vā punaḥ 22 अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते adeśakāle yaddānamapātrebhyaśca dīyate 23 तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः tatsaditi nirdeśo brahmaṇastrividhaḥ smṛtaḥ 24 तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः tasmādomityudāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ 25 तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः tadityanabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥkriyāḥ 26 सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते sadbhāve sādhubhāve ca sadityetatprayujyate 27 यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते yajñe tapasi dāne ca sthitiḥ saditi cocyate 28 अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat

Chapitre 17, verset 16

Krishna

मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥

manaḥprasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ |bhāvasaṃśuddhirityetattapo mānasamucyate ||

La sérénité de l'esprit, la douceur, le silence, la maîtrise de soi et la pureté du sentiment intérieur : voilà ce qu'on appelle l'ascèse de l'esprit.

Explication

Krishna décrit trois sortes de tapas (ascèse, pratique disciplinée) : celle du corps, de la parole et de l'esprit. Dans ce verset, il nomme celle de l'esprit : un mental serein (manaḥprasāda), la bienveillance, le silence (mauna), la maîtrise de soi (ātma-vinigraha) et des intentions claires et pures (bhāva-saṃśuddhi). Certains commentateurs comprennent mauna comme un silence strict, d'autres comme un esprit calme et recueilli qui demeure dans le Soi.