Bhagavad Gita

Chapitres

↑ ↓ naviguer ← → changer de colonne F favori U lu/non lu L écouter

Chapitre 17
1 ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयाऽन्विताः ye śāstravidhimutsṛjya yajante śraddhayā'nvitāḥ 2 त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा trividhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā 3 सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata 4 यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः yajante sāttvikā devānyakṣarakṣāṃsi rājasāḥ 5 अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः aśāstravihitaṃ ghoraṃ tapyante ye tapo janāḥ 6 कर्षयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः karṣayantaḥ śarīrasthaṃ bhūtagrāmamacetasaḥ 7 आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः āhārastvapi sarvasya trividho bhavati priyaḥ 8 आयुःसत्त्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः āyuḥsattvabalārogyasukhaprītivivardhanāḥ 9 कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः kaṭvamlalavaṇātyuṣṇatīkṣṇarūkṣavidāhinaḥ 10 यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् yātayāmaṃ gatarasaṃ pūti paryuṣitaṃ ca yat 11 अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते aphalākāṅkṣibhiryajño vidhidṛṣṭo ya ijyate 12 अभिसंधाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् abhisaṃdhāya tu phalaṃ dambhārthamapi caiva yat 13 विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् vidhihīnamasṛṣṭānnaṃ mantrahīnamadakṣiṇam 14 देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् devadvijaguruprājñapūjanaṃ śaucamārjavam 15 अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat 16 मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः manaḥprasādaḥ saumyatvaṃ maunamātmavinigrahaḥ 17 श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्त्रिविधं नरैः śraddhayā parayā taptaṃ tapastattrividhaṃ naraiḥ 18 सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् satkāramānapūjārthaṃ tapo dambhena caiva yat 19 मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः mūḍhagrāheṇātmano yatpīḍayā kriyate tapaḥ 20 दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे dātavyamiti yaddānaṃ dīyate'nupakāriṇe 21 यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः yattu pratyupakārārthaṃ phalamuddiśya vā punaḥ 22 अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते adeśakāle yaddānamapātrebhyaśca dīyate 23 तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः tatsaditi nirdeśo brahmaṇastrividhaḥ smṛtaḥ 24 तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः tasmādomityudāhṛtya yajñadānatapaḥkriyāḥ 25 तदित्यनभिसन्धाय फलं यज्ञतपःक्रियाः tadityanabhisandhāya phalaṃ yajñatapaḥkriyāḥ 26 सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते sadbhāve sādhubhāve ca sadityetatprayujyate 27 यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते yajñe tapasi dāne ca sthitiḥ saditi cocyate 28 अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् aśraddhayā hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtaṃ ca yat

Chapitre 17, verset 18

Krishna

सत्कारमानपूजार्थं तपो दम्भेन चैव यत् ।क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम् ॥

satkāramānapūjārthaṃ tapo dambhena caiva yat |kriyate tadiha proktaṃ rājasaṃ calamadhruvam ||

L'ascèse que l'on pratique pour obtenir respect, honneur et vénération, ou simplement par ostentation, est dite ici rajasique : instable et passagère.

Explication

Krishna décrit trois sortes d'ascèse (tapas) selon les trois qualités de la nature (guṇa). Il présente ici l'ascèse rajasique (rājasa, mue par la passion et le désir), pratiquée pour le prestige, la louange ou l'apparence (dambha). Ses fruits sont dits instables (cala) et passagers (adhruva), car ils dépendent de l'approbation changeante des autres.