Bhagavad Gita

Chapitres

↑ ↓ naviguer ← → changer de colonne F favori U lu/non lu L écouter

Chapitre 15
1 ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam 2 अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा adhaścordhvaṃ prasṛtāstasya śākhā 3 न रूपमस्येह तथोपलभ्यते na rūpamasyeha tathopalabhyate 4 ततः पदं तत्परिमार्गितव्य tataḥ padaṃ tatparimārgitavya 5 निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा nirmānamohā jitasaṅgadoṣā 6 न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ 7 ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ 8 शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः śarīraṃ yadavāpnoti yaccāpyutkrāmatīśvaraḥ 9 श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca 10 उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् utkrāmantaṃ sthitaṃ vāpi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam 11 यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् yatanto yoginaścainaṃ paśyantyātmanyavasthitam 12 यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् yadādityagataṃ tejo jagadbhāsayate'khilam 13 गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा gāmāviśya ca bhūtāni dhārayāmyahamojasā 14 अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ 15 सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo 16 द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca 17 उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudāhṛtaḥ 18 यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः yasmātkṣaramatīto'hamakṣarādapi cottamaḥ 19 यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् yo māmevamasammūḍho jānāti puruṣottamam 20 इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ iti guhyatamaṃ śāstramidamuktaṃ mayā'nagha

Chapitre 15, verset 1

Krishna

ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥

ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam |chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit ||


On parle d'un arbre ashvattha impérissable, aux racines en haut et aux branches en bas. Les hymnes védiques sont ses feuilles. Celui qui connaît cet arbre connaît les Vedas.

Explication

Krishna commence un nouvel enseignement avec l'image de l'ashvattha (figuier sacré ou peepal), qui représente le monde des naissances et des morts répétées (saṃsāra). Ses racines sont en haut, dans la source suprême, et ses branches s'étendent vers le bas. Les hymnes védiques (chandas) sont ses feuilles, c'est-à-dire qu'ils le nourrissent et lui appartiennent. « Impérissable » (avyaya) peut signifier que l'arbre est sans fin comme un flux continu ; certaines traditions soulignent qu'il ne dure que comme processus et qu'il doit être tranché par le détachement, comme le disent les versets suivants.