Bhagavad Gita

Chapitres

↑ ↓ naviguer ← → changer de colonne F favori U lu/non lu L écouter

Chapitre 16
1 अभयं सत्त्वसंशुद्धिः ज्ञानयोगव्यवस्थितिः abhayaṃ sattvasaṃśuddhiḥ jñānayogavyavasthitiḥ 2 अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ahiṃsā satyamakrodhastyāgaḥ śāntirapaiśunam 3 तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho nātimānitā 4 दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च dambho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca 5 दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता daivī sampadvimokṣāya nibandhāyāsurī matā 6 द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च dvau bhūtasargau loke'smin daiva āsura eva ca 7 प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca janā na vidurāsurāḥ 8 असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् asatyamapratiṣṭhaṃ te jagadāhuranīśvaram 9 एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः etāṃ dṛṣṭimavaṣṭabhya naṣṭātmāno'lpabuddhayaḥ 10 काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः kāmamāśritya duṣpūraṃ dambhamānamadānvitāḥ 11 चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः cintāmaparimeyāṃ ca pralayāntāmupāśritāḥ 12 आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः āśāpāśaśatairbaddhāḥ kāmakrodhaparāyaṇāḥ 13 इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् idamadya mayā labdhamimaṃ prāpsye manoratham 14 असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि asau mayā hataḥ śatrurhaniṣye cāparānapi 15 आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया āḍhyo'bhijanavānasmi ko'nyo'sti sadṛśo mayā 16 अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः anekacittavibhrāntā mohajālasamāvṛtāḥ 17 आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ātmasambhāvitāḥ stabdhā dhanamānamadānvitāḥ 18 अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ ca saṃśritāḥ 19 तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् tānahaṃ dviṣataḥ krūrānsaṃsāreṣu narādhamān 20 असुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि asurīṃ yonimāpannā mūḍhā janmani janmani 21 त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः trividhaṃ narakasyedaṃ dvāraṃ nāśanamātmanaḥ 22 एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः etairvimuktaḥ kaunteya tamodvāraistribhirnaraḥ 23 यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥ 24 तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ tasmācchāstraṃ pramāṇaṃ te kāryākāryavyavasthitau

Chapitre 16, verset 23

Krishna

यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।न स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥

yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥ |na sa siddhimavāpnoti na sukhaṃ na parāṃ gatim ||

Celui qui met de côté les préceptes des écritures et agit selon l'impulsion du désir n'atteint ni la perfection, ni le bonheur, ni le but suprême.

Explication

Krishna conclut son enseignement sur les natures divine et démoniaque. Après avoir désigné le désir, la colère et la cupidité comme les trois portes de la perdition, il affirme qu'agir selon son caprice (kāmakāra) plutôt que selon le guide des écritures (śāstra) ne mène ni à la réussite (siddhi), ni au vrai bonheur, ni au but suprême. Les traditions divergent sur le sens de śāstra ici : certaines insistent sur les préceptes védiques, d'autres sur l'ensemble plus large de l'enseignement éthique et spirituel.