Bhagavad Gita

Chapters

↑ ↓ move ← → switch column F favorite U read/unread L listen

Chapter 16
1 अभयं सत्त्वसंशुद्धिः ज्ञानयोगव्यवस्थितिः abhayaṃ sattvasaṃśuddhiḥ jñānayogavyavasthitiḥ 2 अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ahiṃsā satyamakrodhastyāgaḥ śāntirapaiśunam 3 तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho nātimānitā 4 दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च dambho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca 5 दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता daivī sampadvimokṣāya nibandhāyāsurī matā 6 द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च dvau bhūtasargau loke'smin daiva āsura eva ca 7 प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca janā na vidurāsurāḥ 8 असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् asatyamapratiṣṭhaṃ te jagadāhuranīśvaram 9 एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः etāṃ dṛṣṭimavaṣṭabhya naṣṭātmāno'lpabuddhayaḥ 10 काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः kāmamāśritya duṣpūraṃ dambhamānamadānvitāḥ 11 चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः cintāmaparimeyāṃ ca pralayāntāmupāśritāḥ 12 आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः āśāpāśaśatairbaddhāḥ kāmakrodhaparāyaṇāḥ 13 इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् idamadya mayā labdhamimaṃ prāpsye manoratham 14 असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि asau mayā hataḥ śatrurhaniṣye cāparānapi 15 आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया āḍhyo'bhijanavānasmi ko'nyo'sti sadṛśo mayā 16 अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः anekacittavibhrāntā mohajālasamāvṛtāḥ 17 आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ātmasambhāvitāḥ stabdhā dhanamānamadānvitāḥ 18 अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ ca saṃśritāḥ 19 तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् tānahaṃ dviṣataḥ krūrānsaṃsāreṣu narādhamān 20 असुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि asurīṃ yonimāpannā mūḍhā janmani janmani 21 त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः trividhaṃ narakasyedaṃ dvāraṃ nāśanamātmanaḥ 22 एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः etairvimuktaḥ kaunteya tamodvāraistribhirnaraḥ 23 यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥ 24 तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ tasmācchāstraṃ pramāṇaṃ te kāryākāryavyavasthitau

Chapter 16, verse 23

Krishna

यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।न स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥

yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥ |na sa siddhimavāpnoti na sukhaṃ na parāṃ gatim ||

One who sets aside the injunctions of the scriptures and acts on the impulse of desire does not attain perfection, nor happiness, nor the highest goal.

Explanation

Krishna is closing his teaching on the divine and demonic natures. Having named desire, anger and greed as the three gates to ruin, he says that acting on whim (kāmakāra) instead of the guidance of scripture (śāstra) leads to no success (siddhi), no real happiness and no supreme goal. Traditions differ on what śāstra means here: some stress the Vedic injunctions, others the broader body of ethical and spiritual teaching.