सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम् ॥
sarvadvārāṇi saṃyamya mano hṛdi nirudhya ca |mūrdhnyādhāyātmanaḥ prāṇamāsthito yogadhāraṇām ||
உடலின் அனைத்து வாசல்களையும் அடக்கி, மனத்தை இதயத்தில் நிறுத்தி, தன் பிராண சக்தியைத் தலையில் நிலைநிறுத்தி, யோகத்தின் உறுதியான ஒருமுகப்பாட்டில் நிலைத்து…
விளக்கம்
மரணத் தருணத்துக்கு ஒருவன் யோகப் பயிற்சியால் எவ்வாறு தன்னைத் தயார் செய்கிறான் என்பதைக் கிருஷ்ணர் அர்ஜுனனுக்கு விளக்குகிறார். “வாசல்கள்” என்பவை புலன்கள்; அவை அடக்கப்படுகின்றன, மனம் இதயத்தில் நிறுத்தப்படுகிறது, பிராணன் (உயிர்மூச்சு) தலைக்கு உயர்த்தப்படுகிறது; இவையனைத்தும் யோகத்தின் உறுதியான ஒருமுகப்பாட்டில் நிகழ்கின்றன. இந்த வாக்கியம் அடுத்த ஸ்லோகத்திலும் தொடர்கிறது; அங்கு அவன் கிருஷ்ணரை நினைத்தபடி “ஓம்” என்று உச்சரிக்கிறான்.