अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ।अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥
adhibhūtaṃ kṣaro bhāvaḥ puruṣaścādhidaivatam |adhiyajño'hamevātra dehe dehabhṛtāṃ vara ||
அதிபூதம் என்பது அழியக்கூடிய இயல்பு; புருஷனே அதிதைவதம். இங்கே இந்த உடலில், உடல் கொண்டோரில் சிறந்தவனே, நானே அதியஜ்ஞன்.
விளக்கம்
அர்ஜுனன் அத்தியாயத்தின் தொடக்கத்தில் கேட்ட கேள்விகளுக்குக் கிருஷ்ணர் தொடர்ந்து பதில் கூறுகிறார்; அதிபூதம் (உயிர்களும் பொருள்களும் அடங்கிய உலகம்), அதிதைவதம் (ஆளும் தெய்வீகத் தத்துவம்), அதியஜ்ஞன் (யஜ்ஞத்தை நடத்தி அதற்குத் தலைமை வகிப்பவர்) ஆகிய சொற்களை விளக்குகிறார். அழியும் இயல்பு (க்ஷரம்) அதிபூதம் என்றும், பிரபஞ்சப் புருஷன் அதிதைவதம் என்றும், உடலில் இருக்கும் தாமே அதியஜ்ஞன் என்றும் அவர் சொல்கிறார். புருஷன் என்பது ஹிரண்யகர்பனா, சூரியனை ஆளும் சக்தியா, அல்லது பரம்பொருளே தானா என்பதிலும், ‘உடலில்’ அவர் இருப்பது எப்படிப் பொருள்படும் என்பதிலும் உரையாசிரியர்கள் வேறுபடுகிறார்கள்.