பகவத் கீதை

அத்தியாயங்கள்

↑ ↓ நகர்த்த ← → நெடுவரிசை மாற்ற F பிடித்தது U படித்தது/படிக்காதது L கேள்

அத்தியாயம் 15
1 ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam 2 अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा adhaścordhvaṃ prasṛtāstasya śākhā 3 न रूपमस्येह तथोपलभ्यते na rūpamasyeha tathopalabhyate 4 ततः पदं तत्परिमार्गितव्य tataḥ padaṃ tatparimārgitavya 5 निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा nirmānamohā jitasaṅgadoṣā 6 न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ 7 ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ 8 शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः śarīraṃ yadavāpnoti yaccāpyutkrāmatīśvaraḥ 9 श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca 10 उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् utkrāmantaṃ sthitaṃ vāpi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam 11 यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् yatanto yoginaścainaṃ paśyantyātmanyavasthitam 12 यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् yadādityagataṃ tejo jagadbhāsayate'khilam 13 गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा gāmāviśya ca bhūtāni dhārayāmyahamojasā 14 अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ 15 सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo 16 द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca 17 उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudāhṛtaḥ 18 यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः yasmātkṣaramatīto'hamakṣarādapi cottamaḥ 19 यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् yo māmevamasammūḍho jānāti puruṣottamam 20 इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ iti guhyatamaṃ śāstramidamuktaṃ mayā'nagha

அத்தியாயம் 15, ஸ்லோகம் 7

கிருஷ்ணர்

ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥

mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ |manaḥṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthāni karṣati ||

என்னுடைய நித்தியமான ஓர் அம்சமே உயிர்கள் வாழும் உலகில் ஜீவனாகி, இயற்கையில் நிலைகொண்டுள்ள ஐந்து புலன்களையும் ஆறாவதாக மனத்தையும் தன்பால் இழுக்கிறது.

விளக்கம்

கிருஷ்ணர் திரும்புதல் இல்லாத தம் உயர்ந்த இருப்பிடத்தை இப்போதுதான் விவரித்தார். இங்கே தனி ஆத்மாவாகிய ஜீவன் யார் என்று கூறுகிறார்: அது அவருடைய நித்தியமான ஒரு பகுதி (அம்சம்); உடல் கொண்ட உயிர்களின் உலகில், இயற்கையைச் (பிரகிருதி) சார்ந்த மனத்தையும் ஐந்து புலன்களையும் இழுக்கிறது. “அம்சம்” என்பதற்கு மரபுகள் வேறுபடுகின்றன: பக்தி மரபுகள் அதை இறைவனின் உண்மையான நித்தியத் துணுக்காகக் கொள்கின்றன; அத்வைதிகள் ஒரே ஆத்மா பலவாகத் தோன்றுவதைக் குறிக்கும் உவமை வழக்காகக் கொள்கின்றனர்.