न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥
na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ ||
எவரும் ஒரு கணம் கூட செயல் செய்யாமல் இருக்க முடியாது. ஏனெனில் இயற்கையில் பிறந்த குணங்களால் ஒவ்வொருவரும் தன் வசமின்றி செயல்படத் தூண்டப்படுகிறான்.
விளக்கம்
செயல் மற்றும் துறவு பற்றிய அர்ஜுனனின் குழப்பத்திற்கு கிருஷ்ணர் தொடர்ந்து பதிலளிக்கிறார். இயற்கையின் மூன்று குணங்களான சத்துவம், ரஜஸ், தமஸ் ஆகியவை எல்லா உயிர்களையும் இயக்கிக்கொண்டே இருப்பதால், யாராலும் செயலை முழுமையாக நிறுத்த முடியாது என்கிறார். ஆகவே செயலைக் கைவிடுவது சாத்தியமில்லை; எப்படிச் செயல்படுவது என்பதே உண்மையான கேள்வி. இங்கே கர்மம் என்பது சிந்தனை, சுவாசம் உட்பட எல்லா செயல்பாடுகளையும் குறிக்கும்; சடங்குகளையோ வேலையையோ மட்டும் அல்ல.