Bhagavad Gita

Chapters

↑ ↓ move ← → switch column F favorite U read/unread L listen

Chapter 11
1 मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम् madanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam 2 भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया bhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā 3 एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर evametadyathāttha tvamātmānaṃ parameśvara 4 मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो manyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho 5 पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः paśya me pārtha rūpāṇi śataśo'tha sahasraśaḥ 6 पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा paśyādityānvasūnrudrānaśvinau marutastathā 7 इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम् ihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram 8 न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा na tu māṃ śakyase draṣṭumanenaiva svacakṣuṣā 9 एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः evamuktvā tato rājanmahāyogeśvaro hariḥ 10 अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम् anekavaktranayanamanekādbhutadarśanam 11 दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् divyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam 12 दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता divi sūryasahasrasya bhavedyugapadutthitā 13 तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा tatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā 14 ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः tataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭaromā dhanañjayaḥ 15 पश्यामि देवांस्तव देव देहे paśyāmi devāṃstava deva dehe 16 अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं anekabāhūdaravaktranetraṃ 17 किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च kirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca 18 त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं tvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ 19 अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्य anādimadhyāntamanantavīrya 20 द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि dyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi 21 अमी हि त्वां सुरसङ्घाः विशन्ति amī hi tvāṃ surasaṅghāḥ viśanti 22 रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या rudrādityā vasavo ye ca sādhyā 23 रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं rūpaṃ mahatte bahuvaktranetraṃ 24 नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं nabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ 25 दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni 26 अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः amī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ 27 वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति vaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti 28 यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः yathā nadīnāṃ bahavo'mbuvegāḥ 29 यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा yathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgā 30 लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ता lelihyase grasamānaḥ samantā 31 आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो ākhyāhi me ko bhavānugrarūpo 32 कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो kālo'smi lokakṣayakṛtpravṛddho 33 तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व tasmāttvamuttiṣṭha yaśo labhasva 34 द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca 35 एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य etacchrutvā vacanaṃ keśavasya 36 स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या sthāne hṛṣīkeśa tava prakīrtyā 37 कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् kasmācca te na nameranmahātman 38 त्वमादिदेवः पुरुषः पुराण tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇa 39 वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशाङ्कः vāyuryamo'gnirvaruṇaḥ śaśāṅkaḥ 40 नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते namaḥ purastādatha pṛṣṭhataste 41 सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं sakheti matvā prasabhaṃ yaduktaṃ 42 यच्चावहासार्थमसत्कृतोऽसि yaccāvahāsārthamasatkṛto'si 43 पितासि लोकस्य चराचरस्य pitāsi lokasya carācarasya 44 तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं tasmātpraṇamya praṇidhāya kāyaṃ 45 अदृष्टपूर्वं हृषितोऽस्मि दृष्ट्वा adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣito'smi dṛṣṭvā 46 किरीटिनं गदिनं चक्रहस्त kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahasta 47 मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं mayā prasannena tavārjunedaṃ 48 न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानै na vedayajñādhyayanairna dānai 49 मा ते व्यथा मा च विमूढभावो mā te vyathā mā ca vimūḍhabhāvo 50 इत्यर्जुनं वासुदेवस्तथोक्त्वा ityarjunaṃ vāsudevastathoktvā 51 दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तवसौम्यं जनार्दन dṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tavasaumyaṃ janārdana 52 सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्टवानसि यन्मम sudurdarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭavānasi yanmama 53 नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया nāhaṃ vedairna tapasā na dānena na cejyayā 54 भक्त्या त्वनन्यया शक्यमहमेवंविधोऽर्जुन bhaktyā tvananyayā śakyamahamevaṃvidho'rjuna 55 मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः matkarmakṛnmatparamo madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ

Chapter 11, verse 43

Arjuna

पितासि लोकस्य चराचरस्यत्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्योलोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव ॥

pitāsi lokasya carācarasyatvamasya pūjyaśca gururgarīyān |na tvatsamo'styabhyadhikaḥ kuto'nyolokatraye'pyapratimaprabhāva ||

You are the father of this world, of all that moves and all that does not; you are the one it must worship, its teacher greater than any teacher. In all three worlds there is no one even equal to you, so how could anyone surpass you, O one of matchless power?

Explanation

Arjuna, shaken by the cosmic form he has just seen, is now praising Krishna and asking forgiveness for his past casualness. He calls Krishna the father, the one worthy of worship and the supreme teacher (guru) of everything that moves and everything that is still. No one is equal to him, and so no one is greater. The "three worlds" is a traditional phrase for the whole of existence.