अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् ।मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते ॥
anubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsāmanapekṣya ca pauruṣam |mohādārabhyate karma yattattāmasamucyate ||
விளைவையும், இழப்பையும், பிறருக்கு ஏற்படும் தீங்கையும், தன் ஆற்றலையும் எண்ணிப் பார்க்காமல், மயக்கத்தால் தொடங்கப்படும் செயல் தாமசம் எனப்படுகிறது.
விளக்கம்
கிருஷ்ணர் இங்கே இயற்கையின் மூன்று குணங்களுக்கு ஏற்ப செயல்களின் வகைகளை விளக்கி வருகிறார். இந்த ஸ்லோகம் தாமச செயலைப் பற்றியது; அது மயக்கத்திலிருந்து (மோகம்) பிறந்து, விளைவு (அனுபந்தம்), இழப்பு (க்ஷயம்), தீங்கு (ஹிம்சை), செய்பவரின் ஆற்றல் (பௌருஷம்) ஆகியவற்றைக் கருத்தில் கொள்வதில்லை. “பௌருஷம்” என்பதைப் பெரும்பாலோர் செய்பவரின் சொந்த ஆற்றல் என்று பொருள் கொள்வர்; சிலர் அதை மனித முயற்சி அல்லது திறன் என்று பொதுவாகப் புரிந்துகொள்வர்.