शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च ।ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥
śamo damastapaḥ śaucaṃ kṣāntirārjavameva ca |jñānaṃ vijñānamāstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam ||
அமைதி, புலனடக்கம், தவம், தூய்மை, பொறுமை, நேர்மை, ஞானம், அனுபவ அறிவு, இறைநம்பிக்கை – இவையே பிராமணனின் செயல்கள்; இவை அவனுடைய இயல்பிலிருந்தே பிறந்தவை.
விளக்கம்
கிருஷ்ணர் அர்ஜுனனுக்கு, ஒருவரின் இயல்பில் உள்ள குணங்களுக்கு ஏற்ப கடமைகள் (கர்மம்) எவ்வாறு பகுக்கப்படுகின்றன என்பதை விளக்குகிறார். இங்கே பிராமணப் பணியின் அடையாளமான பண்புகளை அவர் வரிசைப்படுத்துகிறார்: அமைதி (சமம்), புலனடக்கம் (தமம்), தவம் (தபஸ்), தூய்மை, பொறுமை, நேர்மை, ஞானம், அனுபவத்தால் உணர்ந்த அறிவு (விஞ்ஞானம்), நம்பிக்கை (ஆஸ்திக்யம்). பாரம்பரிய உரையாசிரியர்கள் இதைப் பிறவி இயல்பின்படி அமைந்த பகுப்பாகப் பொதுவாகக் கருதுகின்றனர்; சில நவீன வாசகர்கள், இது பிறப்பால் நிர்ணயிக்கப்பட்ட நிலையை அல்ல, குணநலன்களையே விவரிக்கிறது என்று வலியுறுத்துகின்றனர்.